Mietshäuser syndikat – Γερμανία

Το Mietshäuser Syndikat είναι ένα δίκτυο εγχειρημάτων συνεταιριστικής κατοικίας, που ξεκίνησε  το 1989 από ένα κτίριο στο Freiburg, και σταδιακά επεκτάθηκε σε όλη τη χώρα. Σήμερα, υπάρχουν 174 μικρής κλίμακας κτίρια κατοικιών που φιλοξενούν από 10 έως 60 άτομα το καθένα. Στεγάζονται συνολικά περίπου 2700 άτομα, όλα μέλη μιας κοινής μητρικής εταιρείας-ομπρέλα. Βασικό πρόταγμα του δικτύου είναι η αποεμπορευματοποίηση της κατοικίας μέσω της οριστικής απόσυρσης κτιρίων από την αγορά κατοικίας, ενώ απώτερος στόχος είναι η αυτοοργάνωση της αστικής κατοίκησης.
Για να ενταχθεί ένα στεγαστικό (projechaus) στο δίκτυο του Mietshauser, πρέπει να υπάρξει ένας αρχικός πυρήνας που θα διαμορφώσει το επιχειρησιακό σχέδιο (π.χ. το μοντέλο συλλογικής διαβίωσης, απόκτησης και επισκευής του υφιστάμενου κτιρίου ή κατασκευής νέου κλπ.). Η μητρική εταιρία, εφόσον το εγχείρημα θεωρηθεί αξιόπιστο και εγκριθεί από τη γενική συνέλευση, παρέχει τεχνογνωσία, εγγύηση για δανεισμό και, αν χρειαστεί, ένα αρχικό κεφάλαιο από το ταμείο αλληλεγγύης.

Διάγραμμα των νομικών-φυσικών προσώπων και των σχέσεών τους στο MHS, public domain, CC0

Γιατί μας ενδιαφέρει: Νομική καινοτομία - “κλείδωμα ακίνητης περιουσίας εκτός αγοράς”
Για τη μακροχρόνια εξασφάλιση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα της κατοικίας, το συνδικάτο έχει μια σύνθετη μορφή. Χρησιμοποιεί έναν συνδυασμό νομικών μορφών: της κεφαλαιουχικής εταιρικής μορφής της ΕΠΕ (Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης), και του Αστικού συλλόγου, στο πλαίσιο ενός κυκλικού σχήματος ελέγχου. Συγκεκριμένα, κάθε κτίριο ανήκει σε μια ΕΠΕ, της οποίας ισόποσοι μέτοχοι είναι ο σύλλογος ενοικιαστών και η μητρική ΕΠΕ. Μέτοχος της μητρικής ΕΠΕ είναι ένας κεντρικός σύλλογος, αποτελούμενος από μέλη των συλλόγων ενοικιαστών, άλλες οργανώσεις ή μεμονωμένα άτομα. Τα κτίρια είναι αυτοδιαχειριζόμενα από τις συνελεύσεις τους, και συμμετέχουν με εκπρόσωπο στη γενική συνέλευση της μητρικής εταιρείας. Όλες οι αποφάσεις για ζητήματα καθημερινότητας, συμβίωσης ή διαχείρισης του κτιρίου, λαμβάνονται από κάθε ανεξάρτητο σύλλογο κατοίκων, ενώ η κεντρική ΕΠΕ έχει λόγο μόνο σε θέματα πώλησης της ακίνητης περιουσίας ή αλλαγής του καταστατικού του συλλόγου. Το σχήμα αυτό “κλειδώνει” τη δυνατότητα επαναπώλησης της ακίνητης περιουσίας, αφού πρέπει να συμφωνήσουν και οι δύο μέτοχοι, όπως και όλα τα υπόλοιπα μέλη του κεντρικού συλλόγου, που σήμερα αριθμεί περίπου 600 μέλη.
Έναρξη1990
Νομική μορφήΣυνδυασμός νομικών μορφών: Μητρική ΕΠΕ και ΕΠΕ για κάθε ακίνητο στην οποία συμμετέχουν κατά 51% ο σύλλογος των κατοίκων και κατά 49% η μητρική ΕΠΕ.
(Βλ . διάγραμμα)
Θεσμική στήριξηΤα εγχειρήματα αυτά δεν λαμβάνουν κανένα είδος στήριξης (θεσμικής ή υλικής) από το κράτος.
Χρηματοδότηση20% αρχικό κεφάλαιο (από άμεσα δάνεια, crowdfunding, ταμείο αλληλεγγύης του Syndikat ) και 80% τραπεζικός δανεισμός. Η ύπαρξη ιδρυμάτων που χρηματοδοτούν μη-κερδοσκοπικά εγχειρήματα και ηθικών τραπεζών διευκολύνει την έναρξη εγχειρημάτων. Εκμεταλλεύτηκαν την πρόσβαση σε χαμηλότοκο δανεισμό και τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος στην Γερμανία με απευθείας χρηματοδότησή τους από την αγορά. Πιο πρόσφατα εγχειρήματα αντιμετωπίζουν δυσκολίες.
Τρόπος συμμετοχής/αποχώρησηςΟι ένοικοι έχουν ατομικά συμβόλαια μίσθωσης με τον σύλλογο του κτιρίου και πληρώνουν ενοίκιο χαμηλότερο από το μέσο ενοίκιο της αγοράς στην περιοχή που βρίσκεται το εγχείρημα. Με την αποχώρηση τους, λύεται το συμβόλαιο όπως σε μια τυπική ενοικίαση.
Απόκτηση γης/κατοικίαςΑγορά υφιστάμενων κτιρίων