Στεγαστικοί συνεταιρισμοί – Ζυρίχη
Το παράδειγμα της Ζυρίχης παρουσιάζει ενδιαφέρον επειδή είναι η πόλη με τα μεγαλύτερα ποσοστά συνεταιριστικής κατοικίας στην Ελβετία, μια χώρα με μεγάλη παράδοση ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα. Σε αυτό συνέβαλαν η συστηματική υποστήριξη από τον Δήμο, η ευρεία κοινωνική συναίνεση (με δημοψήφισμα αποφασίστηκε η αύξηση των συνεταιρισμών στο 30%), το δυναμικό νεανικό κίνημα καταλήψεων και τα εναλλακτικά συνεταιριστικά στεγαστικά εγχειρήματα που ανανέωσαν το συνεταιριστικό μοντέλο μετά τη δεκαετία του ’90. Πέρα από τις κατοχυρωμένες ευνοϊκές πιστοδοτήσεις μέσω του τραπεζικού τομέα ή τις ειδικές επιδοτήσεις για μη-κερδοσκοπικούς στεγαστικούς φορείς, καθοριστική για τη δημιουργία νέων εγχειρημάτων είναι σήμερα η διαδικασία παραχώρησης δημοτικής γης για 60 χρόνια, με διαγωνιστική διαδικασία που απευθύνεται προτιμησιακά προς τους συνεταιρισμούς.
Thomas Raoseta showing us the axonometric view of the Dreieck cooperative – photo by Constantina Theodorou, https://nethood.org/housing/zurich/
Εστιάζουμε εδώ στον Wogeno, έναν ιδιαίτερο στεγαστικό συνεταιρισμό που δεν επιδιώκει την κατασκευή νέων κατοικιών αλλά αγοράζει υφιστάμενα κτίρια και διαμερίσματα Αυτά εντάσσονται στο απόθεμα κατοικιών που νοικιάζονται σε μέλη.
Γιατί μας ενδιαφέρει: Αγορά μεμονωμένων διαμερισμάτων Ο Wogeno λειτουργεί ως συνεταιριστική μη-κερδοσκοπική εταιρία ακινήτων, με στόχο τη συγκέντρωση στεγαστικού αποθέματος εκτός αγοράς. Στο τέλος του 2021, αριθμούσε 5.530 μέλη, 74 κτίρια (με 552 διαμερίσματα) και περίπου 1.000 κατοίκους. Στο πλαίσιο του συνεταιρισμού λειτουργεί γραφείο στελεχωμένο με μηχανικούς και δικηγόρους που ασχολείται με τις αγοραπωλησίες, αξιολογεί προτάσεις μελών και κάνει αυτόνομη έρευνα για νέες αγορές. Η ανάπτυξη ενός συνεταιρισμού με αγορά διαμερισμάτων έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την περίπτωση της Ελλάδας, λόγω της μεγαλύτερης δυσκολίας να βρεθούν ολόκληρα κτίρια προς πώληση στα κέντρα των πόλεων, αλλά και των δυνατοτήτων που μπορεί να δώσει για αξιοποίηση του υφιστάμενου διάσπαρτου οικιστικού αποθέματος.
| Έναρξη | 1981 |
| Νομική μορφή | Συνδυασμός νομικών μορφών: Συνεταιρισμός-ομπρέλα και σύλλογοι ενοικιαστών ανά κτίριο. |
| Θεσμική στήριξη | Δεν λαμβάνει στήριξη από το κράτος. Το μεγάλο αποθεματικό του συνεταιρισμού, σε συνδυασμό με τη σταθερότητα του Ελβετικού χρηματοπιστωτικού συστήματος και την εμπιστοσύνη στους στεγαστικούς συνεταιρισμούς, εξασφαλίζουν σχετικά εύκολο τραπεζικό δανεισμό. |
| Χρηματοδότηση | Αγορά συνεταιριστικών μερίδων και δανεισμός. Επιπλέον, ο συνεταιρισμός διαθέτει επενδυτικό λογαριασμό με επιτόκιο 1% για τα μέλη. |
| Τρόπος συμμετοχής/αποχώρησης | Για να μπει κανείς σε λίστα αναμονής, απαιτείται να γίνει μέλος του συνεταιρισμού με την αγορά μετοχής ύψους 3.000 CHF. Το ποσό αυτό είναι άτοκο και επιστρέφεται με την αποχώρηση από τον συνεταιρισμό. Για την αποχώρηση, η περίοδος προειδοποίησης είναι 3 μήνες. Εάν η ιδιότητα μέλους διήρκησε λιγότερο από 2 χρόνια, το μέλος που παραιτείται θα κληθεί να καταβάλει αποζημίωση 100 CHF. Η παραχώρηση των διαμερισμάτων γίνεται κατόπιν κοινής συμφωνίας μεταξύ της ένωσης κατοικιών και του συμβουλίου συνεταιρισμού, σύμφωνα με τα ακόλουθα ισοβαρή κριτήρια: διάρκεια ιδιότητας μέλους, επείγουσα ανάγκη αλλαγής κατοικίας, προσωπική οικονομική κατάσταση, αριθμός ατόμων, δυνατότητα ενσωμάτωσης στην υπάρχουσα κατοικία – κοινότητα. Αυτή τη στιγμή, πραγματοποιούνται μία ή δύο προσκλήσεις υποβολής αιτήσεων ανά μήνα, για τις οποίες υποβάλλουν αίτηση από δέκα έως και πάνω από εκατό μέλη. Ο χρόνος αναμονής είναι σχετικά μεγάλος |
| Απόκτηση γης/κατοικίας | Αγορά υφιστάμενων κτιρίων, μεμονωμένων διαμερισμάτων και γης, στη Ζυρίχη αλλά και στα περίχωρά της. |
CoHab Athens 